De film
De film speelt zich af rondom een raketlanceersysteem dat verloren gaat in de Ionische Zee, aan boord van een Brits spionageschip dat zinkt nadat een zeemijn in de visnetten verstrikt raakt. Bond wordt ingezet om het systeem te lokaliseren voordat het in Russische handen valt.
De film werd gemaakt voor 28 miljoen dollar (ca. €88 miljoen in 2025) en ging op 24 juni 1981 in première. Wereldwijd bracht hij 195 miljoen dollar (ca. €615 miljoen in 2025) op. Critici prezen de terugkeer naar de nuchtere stijl van de vroege Sean Connery-films.
De twee wagens
Lotus presenteerde de Esprit Turbo in februari 1980. Drie maanden later startte de productie. De auto had een 2,2-liter motor met een Garrett T3 turbocompressor en twin Dellorto-carburateurs, een opnieuw ontworpen onderstel met verfijnde wielophanging, en een koetswerk dat meteen opviel door zijn uitgesproken spoilers.
De Turbo Esprit was bij introductie uitsluitend verkrijgbaar als Essex Commemorative-editie. Essex Overseas Petroleum Company, geleid door David Thieme, was in 1980 en 1981 titelsponsor van het Lotus F1-team geworden als onderdeel van een deal van acht miljoen dollar. De eerste honderd Turbo Esprits zouden in de Essex-huisstijl worden uitgeleverd: Monaco-blauw met chroom en rode graphics, een opvallend rood interieur, volledige leeruitrusting, airconditioning, Sundym-glas en een Panasonic-stereo tegen het dak.
Maar begin 1981 werd Thieme gearresteerd op verdenking van fraude voor 7,6 miljoen dollar — en daarmee verdween de Essex-uitvoering meteen van de agenda. Sterker nog: stiekem waren er al voor zijn arrestatie kleine aantallen Esprit Turbos in andere kleuren van de band gerold, want de schreeuwerige Essex-kleuren waren nu eenmaal niet naar ieders smaak.
Eén van die stille uitzonderingen was chassis 10930. Gespoten in wit met rode graphics en een tabakkleurig interieur, werd de auto geregistreerd als OPW 654W en kort ingezet als persdemonstrator. Daarna werd hij — samen met het prototype chassis 10858 — uitgeleend aan United Artists voor de opnames van For Your Eyes Only.
Chassis 10858 was oorspronkelijk in de Essex-uitvoering afgewerkt (Monaco-blauw, chroom, rood, scharlaken interieur), maar werd omgespoten om overeen te komen met 10930. Beide auto's reden op het Britse kenteken OPW 654W.
Het prototype
Het allereerste Turbo Esprit-prototype. Chassis 10858 (NCL 458V) stond in de originele Lotus Turbo Esprit-brochure. Omgespoten naar wit voor Korfoe, daarna naar Copper Fire Metallic voor Cortina. Na de film hergeregistreerd als 459 JTA.
De productieauto
Vroege productieauto, kort als persdemonstrator gebruikt. Wit voor Korfoe, Copper Fire voor Cortina. Aanwezig bij de Londense première op Leicester Square. Bewaard door Lotus tot 1998.
| Technische specificaties — Lotus Turbo Esprit (Type 82) | |
|---|---|
| Motor | 2.174 cc Lotus 910, viercilinder turbomotor |
| Turbocompressor | Garrett T3 |
| Carburateurs | Twin Dellorto |
| Vermogen | 210 pk @ 6.250 tpm |
| Koppel | 270 Nm @ 4.500 tpm |
| Transmissie | 5-bak manueel |
| 0–100 km/u | ca. 6,1 seconden |
| Topsnelheid | 241 km/u |
| Gewicht | 1.203 kg |
| Productiejaren | 1980–1987 |
Q-branch modificaties
Vergeleken met de onderzeeër-Esprit uit The Spy Who Loved Me — volgestopt met ronduit belachelijke gadgets — waren de turbovarianten dit keer sober uitgerust. Dat paste bij de serieuzere toon van de film.
De enige Q-branch aanpassing die echt telt, is een zelfvernietigingssysteem. Dat bestaat uit vier C4-ladingen, magnetische vergrendelingen op deuren en kofferdeksel, en een stel trillingssensoren. Sla je een raam in of forceer je een portier — dan explodeert de auto. De sticker op de zijruit — Burglar Protected — is in die context minder een waarschuwing dan een aankondiging.
"I see you've managed to get the Lotus back together again."
— James Bond (Roger Moore) bij de overdracht van de herbouwde Esprit in Londen
Wit op Korfoe — de zelfvernietiging
De eerste scènes met de Esprit spelen zich filmisch af in Spanje, maar werden in werkelijkheid opgenomen op het Griekse eiland Korfoe. Bond is er om Hector Gonzales (Stefan Kalipha) te schaduwen — de Cubaanse huurmoordenaar die verantwoordelijk is voor de dood van Timothy Havelock. Bij Gonzales' villa wordt Bond betrapt en tijdelijk gevangen genomen, maar gered door Melina Havelock (Carole Bouquet), die haar ouders’ moordenaar met een kruisboog neerschiet om zijn dood te wreken.
Bond en Melina slaan op de vlucht. Eén van Gonzales' handlangers slaat de zijruit van de Lotus Esprit in om erin te komen. Dat is precies de verkeerde beslissing... De auto — in werkelijkheid een dummy auto — explodeert direct. Wat overblijft als vluchtmiddel is Melina's gele Citroën 2CV, wat uitmondt in een van de geliefde achtervolgingen uit de hele reeks.
Omdat twee camera-units de witte Esprit gelijktijdig op verschillende locaties op Korfoe nodig hadden, werden beide exemplaren — 10858 én 10930 — ingezet voor de opnames. De dummy auto was uitsluitend bedoeld voor de explosie. Alle drie droegen hetzelfde kenteken: OPW 654W.
Na de opnames op Korfoe keerden 10858 en 10930 tijdelijk terug naar de Lotus-fabriek in Hethel.
Copper Fire in de Dolomieten
Voor de scènes in het Italiaanse skiresort Cortina d'Ampezzo had men een kleur nodig die goed zou afsteken tegen de sneeuw. Beide auto's gingen terug naar Hethel en werden gespoten in een gloednieuwe bronstint: Copper Fire Metallic, met gouden strepen en decals. Tegelijkertijd werden er op maat gemaakte skirekken gemonteerd. In Cortina reden de auto's op een ander kenteken: OPW 678W.
In Cortina speelt de Esprit een kleine maar memorabele rol. De meest indrukwekkende scène is ook de meest sobere: Bond opent het portier aan de passagierszijde en treft zijn Italiaanse contact Ferrara (John Moreno) dood aan, met een doorgesneden keel. Dit is de laatste scène waarin de Esprit te zien is.
Na de film
Na afloop van de opnames werden verschillende Turbo Esprits ingezet voor promotioneel werk. Chassis 10930 was aanwezig bij de Londense première van For Your Eyes Only op Leicester Square. Daarna werd de auto bewaard door Lotus.
In juli 1998 bracht Coys chassis 10930 onder de hamer tijdens het Silverstone Historic Festival. Op dat moment stond er 19.070 mijl op de teller. De hamerprijs: £ 25.878 (ca. € 68.000 in 2025).
Het prototype, chassis 10858, werd na de film hergeregistreerd als 459 JTA en verkocht. Ook dit exemplaar werd eerst nog voor promotionele activiteiten ingezet.
Een Esprit zou nooit meer in een Bond-film rijden. Na For Your Eyes Only stapte de franchise over op andere merken. De twee Turbo Esprits uit 1981 zijn daarmee het slotstuk van een unieke samenwerking tussen twee Britse iconen.
Guide: Lotus Esprit Turbo — For Your Eyes Only — Supercar Nostalgia (Ben Tyer, 2019).
VIN: the For Your Eyes Only Lotus Esprit Turbo chassis 10930 — Supercar Nostalgia (Ben Tyer, 2020).